Proverbs 14

¹Mũtumia o wothe mũũgĩ nĩ gwaka aakaga nyũmba yake, ĩndĩ ũrĩa mũkĩgu nĩ gũtharia amĩtharagia na moko make mwene.

²Mũndũ ũtũũraga e na mĩikarĩre mĩrũngĩrĩru nĩwe mwĩtigĩri Jehova, no ũrĩa wa mĩthiĩre mĩhĩtanu nĩ kũmena amũmeniĩ.

³Kanua ga kĩrimũ ke na rũthanju rũa gũgĩĩtĩũkithia, no andũ arĩa ogĩ, mĩromo yao nĩ kũrindĩra ĩmarindagĩra.

⁴Kũrĩa gũtatũire ng’ombe, kiugũ gĩikaraga gĩĩ gĩtheru, ĩndĩ hinya wa ng’ombe nĩũrehage uumithio mũingĩ.

⁵Mũira mwĩhokeku ndangĩaria mathara, ĩndĩ mũira mũrongo, gũtumũra gwake no maheni.

⁶Mũtendi ecaragĩria ũũgĩ-wa-ma, na nduoneke, ĩndĩ kũgĩa ũmenyi nĩ ũhũthũ harĩ mũndũ ũrĩ mbuguĩro.

⁷Tigana na kĩrimũ, amu mĩromo ĩrĩ ũmenyi ndũmĩona harĩ kĩo.

⁸Ũũgĩ wa mũndũ mũbarĩrĩri nĩ kũmenya ũhoro wa njĩra ĩrĩa erekeire, ĩndĩ arĩa irimũ, ũkĩgu wao nĩũmahenagia.

⁹Irimũ cia ũũra-matũ, ngero ngere no kũnyenya inyenyaga, ĩndĩ andũ arĩa arũngĩrĩru, kũrĩ o gũtũũraga ũtugi.

¹⁰Nĩ ngoro ĩĩmenyagĩra ũcũngũ ũrĩa ĩĩ naguo, o na gĩkeno-inĩ kĩayo gũtirĩ mũgeni ũngĩĩĩkĩra ho.

¹¹Nyũmba ya mũndũ mwaganu nĩ gũturũrũo ĩgaturũrũo, no hema ya mũndũ mũrũngĩrĩru nĩ kũgaacĩra ĩrĩgaacagĩra.

¹²Kwĩ njĩra mũndũ onaga ta arĩ yo nũngarũ, no gĩturi kĩayo nĩ mĩirigo ya gũtonya gĩkuũ-inĩ.

¹³O na mũndũ agĩtheka, ngoro yake ĩkoragwo ĩĩ na mwĩthikĩro, na irigĩrĩrio rĩa gĩkeno nĩ ũritũ.

¹⁴Mũcoki na thutha ngoro-inĩ arĩhũnaga mĩthiĩre ĩo yake, mũndũ mwega o nake nĩarĩhũnagio nĩ maũndũ ma ngoro yake.

¹⁵Mũndũ ũtarĩ mũũgĩ etĩkagia ũndũ o wothe, ĩndĩ mũndũ mũbarĩrĩri nĩamenyagĩrĩra harĩa egũthiĩra.

¹⁶Mũndũ ũrĩa mũũgĩ nĩ gwĩtigĩra etigagĩra, agethemagia ũũru-inĩ, no ũrĩa kĩrimũ nĩ wa ngũrũ, na nĩ mweti.

¹⁷Mũrakari narua nĩekaga maũndũ ma ũkĩgu, nake mũndũ muungumania nĩ gũthũũrũo athũũragwo.

¹⁸Arĩa matarĩ ogĩ, magai marĩa magayaga no ũkĩgu, no andũ arĩa abarĩrĩri nĩ thũmbĩ ya ũmenyo mekagĩrũo.

¹⁹Andũ arĩa oru nĩ a kũinamĩrĩra harĩ arĩa ega, arĩa aaganu no matinde mekonotete thome wa arĩa athingu.

²⁰Ngĩa ĩthũũragwo nĩ nginya mũndũ wa itũũra rĩao, no arata a gĩtonga nĩ aingĩ.

²¹Mũndũ ũmenete ũrĩa ũngĩ wa itũũra nĩ kũhĩtia ahĩtĩtie, no ũrĩa ũiguagĩra athĩni tha, gũkena nĩwe-ĩ!

²²Athugundi a ũũru, githĩ matihĩtĩtie njĩra? ĩndĩ athugundi a wega, ũrĩa monaga nĩ ũtugi o na maũndũ marĩa ma ma.

²³Wĩra o wothe mũritũ gũtirĩ ũtarĩ na uumithio, ĩndĩ mũhũũro wa kanua ũciaraga wagi mũtheri.

²⁴Andũ arĩa ogĩ, thũmbĩ ya ũũgĩ nĩyo ũtonga wao, no ũkĩgu ũrĩa wĩ na irimũ ũtũũraga ũrĩ o ũkĩgu.

²⁵Mũira mwaria-ma nĩateithũrithagia mĩoyo ya andũ, no ũrĩa ũtumũraga na mathara nĩ ũrĩa-ma arehage.

²⁶Mũndũ gwĩtigĩra Jehova nĩ kũgĩa na mwĩhoko wa hinya; gwata ciana ciake nĩirĩonaga handũ ha kũũrĩra.

²⁷Gwĩtigĩra Jehova nĩ gĩthima kĩa muoyo, nĩ gĩa gũtũma gũthengagwo mĩtego-inĩ ya gĩkuũ.

²⁸Ũndũ wĩkĩrĩrithagia mũthamaki nĩ kũgĩa na kĩrĩndĩ kĩingĩ, ĩndĩ kũnyihĩrũo nĩ andũ gũtũmaga mũnene aanangĩke.

²⁹Mũndũ ũtahiũhaga kũrakara nĩ mũtaũku mũno, no ũrĩa wa ngoro hiũ atũũgĩragia ũrimũ.

³⁰Ngoro horeri nĩyo muoyo wa mwĩrĩ, ĩndĩ ũiru nĩ kĩoria kĩa mahĩndĩ.

³¹Mũhinyĩrĩria wa arĩa ahũthũ nĩ Mũmũũmbi airaga, ĩndĩ mũiguĩri acio akĩa tha nĩwe ũmũtĩithagia.

³²Mũndũ mwaganu nĩatungumanagio na thĩ arĩo ũũru-inĩ wake, no ũrĩa mũthingu, hĩndĩ yake ya gũkua akoragwo e na irahĩro.

³³Ngoro ya ũrĩa wĩ na mbuguĩro, nĩkuo ũũgĩ-ũrĩa-wa-ma wĩikaragĩra, ĩndĩ kĩrĩa kĩĩ nda ya andũ arĩa irimũ nĩkĩĩyumbũragia.

³⁴Ũthingu nĩ gũtũũgĩria ũtũũgĩragia rũrĩrĩ, no wĩhia nĩ gũconora ũconorithagia kĩrĩndĩ o na kĩrĩ kĩrĩkũ.

³⁵Mũthamaki aagagĩrĩra mũtungati ũrĩa ũthondekaga maũndũ na ũũgĩ, no ũrĩa wa kũrehe njono, nĩ gũtũkũya amũtũkũagĩra.